Quy hoạch Sơn Trà: Vì sao chính quyền đã định, cộng đồng vẫn hoang mang?

0
1864

Câu chuyện về quy hoạch Sơn Trà, không phải đến hôm nay mới đặt ra. Thái độ gay gắt của công luận, của cộng đồng mạng về hiện trạng quản lý khu vực này, không phải không có lý. Nhưng tại sao cho đến nay, khi phần lớn thông tin đã có chiều ngã ngũ, thì dư luận vẫn chưa chấp nhận sự tĩnh tại để đợi chờ chuyển biến đúng hạn kỳ?

Sơn Trà cần được quy hoạch như thế nào, thông tin đến nay vẫn phải chờ đợi chính quyền công bố.

Đặc biệt, từ khi yêu cầu chỉnh đốn lại quy hoạch Sơn Trà được đặt ra, lãnh đạo thành phố Đà Nẵng đã không ít lần đăng đàn đối thoại, giải thích chất vấn, mà thông tin vẫn như bị dồn ứ về một phía, cộng đồng vẫn không chấp nhận?

Chính quyền: Bốn điểm thông suốt

Trao đổi với tạp chí biển, ông Hồ Kỳ Minh, phó chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng nhấn mạnh, tinh thần chỉ đạo quản lý bán đảo Sơn Trà, cụ thể là quản lý quy hoạch về khu du lịch quốc gia, ngay từ đầu, đã được chính quyền đặt ra với 4 luận điểm thống nhất.

Thứ nhất, Đà Nẵng xác định phát triển bền vững khu du lịch quốc gia Sơn Trà phải phù hợp với toàn cảnh quy hoạch tổng thể du lịch Việt Nam và quy hoạch du lịch ở vùng duyên hải Nam Trung bộ, cũng như phù hợp với quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế xã hội thành phố Đà Nẵng hướng đến năm 2050.

Thứ hai, phát triển bền vững khu du lịch quốc gia Sơn Trà phải dựa trên cơ sở khai thác hợp lý, hiệu quả tài nguyên thiên nhiên, tôn trọng môi trường, có sự ưu tiên để phát triển các loại hình du lịch sinh thái, thể thao, nghỉ dưỡng cao cấp và du lịch văn hóa địa phương.

Thứ ba, phát triển du lịch Sơn Trà cần bảo đảm phù hợp với yêu cầu an ninh quốc phòng, giữ vững chủ quyền biển đảo, bảo vệ cảnh quan môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học, tài nguyên thiên nhiên và phòng chống thiên tai.

Thứ tư, phát triển du lịch Sơn Trà phải đạt mục tiêu góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế địa phương, thúc đẩy tích cực các ngành dịch vụ liên quan, từng bước nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân, đồng thời cần gắn kết với tổng thể hệ thống các điểm du lịch trên địa bàn như Ngũ Hành Sơn, Nam Hải Vân, Bà Nà Núi Chúa…

Với tinh thần đó, chúng tôi đang rà soát tổng thể quy hoạch bán đảo Sơn Trà với tinh thần cầu thị và cởi mở, tích cực lắng nghe để hoàn thiện về 3 yêu cầu quy hoạch: quy hoạch chung, quy hoạch du lịch và quy hoạch bảo tồn đa dạng sinh học tự nhiên. Chúng tôi mong tìm kiếm các đề xuất, giải pháp hợp lý từ các tổ chức xã hội, nhà khoa học, trên tinh thần chung sức bảo tồn phát triển hệ sinh thái tự nhiên Sơn Trà, để thành phố lựa chọn tiếp thu, hoàn thiện và thực hiện các giải pháp đồng bộ, khả thi, phù hợp thực tiễn, qua đó phát triển bền vững bán đảo Sơn Trà”. Ông Minh nhấn mạnh như vậy.

Cộng đồng: Hai lẽ hoang mang

Đối ngược lại biểu hiện nhất quán ấy của chính quyền, trong mấy tháng qua, cộng đồng, dư luận đã liên tục có những biểu hiện rối loạn thông tin, phức tạp hóa tình hình, thậm chí có nhiều đánh giá tiêu cực về hiện trạng quản lý Sơn Trà, ít nhất ở hai điểm.

Thứ nhất, đa phần ý kiến cộng đồng đều dựa vào một số hình ảnh, bài viết ghi nhận việc thi công ở dự án khu nghỉ dưỡng sinh thái Biển Tiên Sa, sau đó quy nạp tất cả các dự án đăng ký đầu tư du lịch tại bán đảo Sơn Trà sẽ đều có dấu hiệu vi phạm như vậy. Dự án này, theo các cơ quan chức năng, là đã thi công sai giấy phép, tiến độ thi công không tuân thủ các yêu cầu quản lý, chứ thực tế dự án đăng ký không hề sai phạm. Chính quyền địa phương đã chấp chủ đầu tư dự án từ năm 2008. Như thế, có thể thấy dự án không sai nhưng thi công sai, cần chấn chỉnh. Phạm vi thi công sai của doanh nghiệp cũng không lớn, thuộc khu vực đất nghèo không xâm hại đến vùng rừng bảo tồn.

Phát triển bền vững song hành yêu cầu bảo tồn thiên nhiên đang là thách thức lớn, cần có giải pháp cụ thể, khoa học cho Sơn Trà.

Điều đáng nói là đa số thông tin dư luận không hề căn cứ số liệu khảo sát, điều tra rõ ràng nào, không phân biệt hiện trạng đất dự án nằm ngoài chỉ giới rừng bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà, mà chỉ nhất định quy kết các dự án đăng ký đầu tư du lịch ở Sơn Trà là xâm hại tài nguyên thiên nhiên. Chính điều này đang gây tâm lý hoang mang cho dư luận, rằng thực hư rừng bảo tồn Sơn Trà bị tàn phá ra sao, quy mô thế nào, cơ quan tổ chức nào đã làm như vậy. Tất cả bỗng trở thành một ẩn số mà chẳng ai thắc mắc. Qua đó, dư luận rõ ràng không thể có được cơ sở nào để kiến nghị được giải pháp đàng hoàng cho Sơn Trà.

Thứ hai, việc quy hoạch Sơn Trà cần được đánh giá ở cả 3 khía cạnh, là quy hoạch chung, quy hoạch du lịch và quy hoạch bảo tồn thiên nhiên, nhưng các thông tin dư luận lại không hề tỏ tường về các thông tin này. Khi dư luận chỉ căn cứ quy hoạch khu du lịch quốc gia Sơn Trà đã được Chính phủ phê duyệt để quy nạp cả khu bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà, vấn đề tự nhiên bị hoán đổi dữ liệu rất lớn. Theo Sở Tài nguyên Môi trường Đà Nẵng, phần diện tích hơn 2.900 hecta rừng đặc dụng Sơn Trà và phần diện tích hơn 1.500 hecta đất rừng phát triển kinh tế, đầu tư du lịch là không chồng lấn nhau, dù nằm trong chỉnh thể bán đảo Sơn Trà. Việc quy nạp 2 diện tích này lại làm một là không thỏa đáng, nhưng dường như dư luận không quan tâm điều này.

Ngược lại, ngay ở phần quy hoạch du lịch, chủ trương Chính phủ đã giới hạn lượng buồng phòng lưu trú chỉ còn 1.800 phòng so với đăng ký đầu tư trong quá khứ là 5.800 phòng, đã cho thấy có sự cân nhắc từ nhà quản lý. Phần diện tích xây dựng đó cũng chỉ chiếm 10% của phần đất rừng được phép khai thác kinh tế, khoảng 2,4 hecta, tương đương 2,75% diện tích vùng khai thác đất kinh tế Sơn Trà.

Một con số đầu tư như vậy, liệu có tác động đến toàn cảnh thiên nhiên vùng bán đảo Sơn Trà hay không, cần phải điều tra, xác minh làm rõ chứ không thể chủ quan nhìn nhận và lên án thiếu cơ sở khoa học.

Chính thực tế này đã dẫn đến những hoang mang trong dư luận là thực tế nhà quản lý đang kiểm soát Sơn Trà thế nào. Dù chính quyền Đà Nẵng đã khẳng định đang tiến hành kiểm tra lại tình hình để có báo cáo Trung ương trong thời gian tới, với kỳ hạn 3 tháng đã đưa ra, nhưng dư luận vẫn xôn xao với nhiều lý lẽ phức tạp hóa tình hình, thay vì bình tĩnh chờ xem kết quả kiểm tra do chính quyền công bố thế nào rồi hãy lên tiếng cũng đâu có muộn màng.

Sơn Trà: Ba điều phải làm

Rõ ràng từ thực tế mâu thuẫn quan hệ này, vấn đề quy hoạch Sơn Trà bỗng nhiên trở thành chủ đề nóng, quả thật là điều cần suy nghĩ lại. Theo ông Hồ Kỳ Minh, ở đây có một phần lo chính quyền thiếu kiên định thông tin ngay từ đầu, có những phản ứng chưa theo kịp dư luận nên nảy sinh nhầm lẫn, bị đánh giá là bưng bít thông tin. Nhưng thực chất đến nay, khi chính quyền đã công khai các thông tin đối thoại, thì vấn đề lại nằm ở chính tâm lý đám đông, quan niệm của cộng đồng chưa thật sự cùng thiết thực chung tay tìm lời giải, thay vì chỉ tập trung chỉ trích lên án.

Cần công bố các số liệu điều tra chính xác về Sơn Trà mới có thể đưa ra được những giải pháp cụ thể.

Theo quan điểm của Tạp chí biển, để xử lý vấn đề thông tin Sơn Trà, cả chính quyền và cộng đồng dư luận cần bình tĩnh nhìn lại vấn đề, hợp tác làm ngay 3 điều cần thiết.

Thứ nhất, cần thống nhất các thông tin, số liệu, dữ kiện về quản lý tại Sơn Trà, từ các dự án đầu tư cho đến hiện trạng kiểm soát. Việc này đương nhiên đang được chính quyền tiến hành, dư luận cần từng bước theo dõi.

Thứ hai, cần thống nhất một đầu mối quản lý để nhất quán chủ trương ở Sơn Trà, thay vì một khu vực có đến 3 cơ quan chức năng quản lý hiện nay. Việc này cần chính quyền tập trung xử lý và có quyết định phù hợp.

Thứ ba, cần tổ chức một dự án, một cuộc tổng điều tra các số liệu khoa học về bán đảo Sơn Trà, có thể huy động các nhà khoa học, các tổ chức nghiên cứu, khảo sát, trong và ngoài nước để cùng hành động, nhằm có được một tổng thể dữ liệu minh bạch, chính xác, làm cơ sở học thuật, nghiên cứu về Sơn Trà và các dự án, các giải pháp hữu hiệu để vừa phát triển bền vững vừa bảo tồn an toàn môi trường đa dạng sinh học tại Sơn Trà. Việc này, cần sự can thiệp từ Trung ương và sự hợp tác lớn từ nhiều phía khác, chính quyền Đà Nẵng chỉ là hạt nhân kết nối và công khai thông tin mà thôi.

Thụy Bất Nhi.

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here