Hội thảo về Sơn Trà: Tiếng chuông cảnh tỉnh khi… ai cũng tỉnh cả rồi!

0
1073

Hôm qua 15/7/2017, gần 40 nhà khoa học, cán bộ đại diện các tổ chức nghiên cứu khoa học và môi trường ở trong nước và địa phương, đã cùng tham gia hội thảo “Bảo tồn và phát triển bền vững hệ sinh thái tự nhiên Bán đảo Sơn Trà”. Đây được xem là hội thảo quy mô nhất bàn về hoạt động quy hoạch tại địa điểm “nhạy cảm” này, kể từ khi dư luận đặt vấn đề về hiện trạng quản lý, khai thác du lịch nơi đây.

Quang cảnh hội thảo về bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà.

Điều đáng nói, là sau trọn 1 ngày tổ chức, với hàng loạt đề dẫn, phát biểu, báo cáo khoa học của các nhà khoa học, đại diện các tổ chức, hiệp hội, và cả cơ quan quản lý chức năng, yêu cầu quan trọng nhất của hội thảo, là đưa ra các giải pháp cho Sơn Trà, vẫn không đạt được. Câu chuyện bàn về Sơn Trà vẫn bỏ ngỏ, và chung quy đợi chờ ý kiến nhà quản lý, như vốn dĩ đang diễn ra.

Hai luồng dư luận

Đại diện tổ chức Green Việt, đơn vị đầu mối tổ chức hội thảo cho biết, đây là hội thảo khoa học lần thứ 3 được tổ chức, cùng bàn về những vấn đề liên quan đến công tác quy hoạch Sơn Trà. Chỉ khác với 2 hoạt động trước, lần này hội thảo đi vào chủ đề thiết thực hơn, trực tiếp mong muốn các tổ chức, các nhà khoa học nói thẳng vào các giải pháp bảo tồn thiên nhiên và tính đa dạng sinh học ở bán đảo Sơn Trà. Một chủ đề như vậy, chuyên sâu và thiết thực, trực tiếp nói đến câu chuyện cốt lõi của Sơn Trà, là dù thế nào, cũng cần tôn trọng, giữ được tính đa dạng sinh học tự nhiên tại bán đảo.

Tuy nhiên, như thực tế trước hội thảo này đã có, việc quy hoạch, quản lý bảo tồn Sơn Trà vốn đã xoay quanh với 2 luồng dư luận.

Thứ nhất là phải bảo tồn nguyên vẹn hiện trạng thiên nhiên bán đảo Sơn Trà, không chấp nhận bất kỳ một hoạt động khai thác, xây dựng nào can thiệp vào hiện trạng đa dạng sinh học tại đây. Đây chính là dư luận chính của cộng đồng mạng, tác nhân tạo nên những sóng gió thông tin mấy tháng qua. Các chỉ trích từ góc độ này thể hiện sự bất bình về hiện trạng khai thác Sơn Trà, cho rằng nhà quản lý đang bỏ mặc khu bảo tồn, và Sơn Trà “đang bị băm nát”.

Thứ hai, là luồng dư luận ủng hộ việc quản lý chặt để đưa vào khai thác hợp lý bán đảo Sơn Trà, để vừa bảo tồn thiên nhiên vừa khai thác kinh tế. Đây là góc nhìn chính yếu của chính quyền địa phương, nhiều doanh nghiệp đầu tư tại Đà Nẵng… Quan điểm chính là cần gắn Sơn Trà với lịch trình phát triển thành phố Đà Nẵng, phải cân xứng phù hợp quy hoạch chung ở địa phương chứ không thể tạo ra một “ốc đảo” biệt lập, hoang sơ và dễ bị xâm hại bởi các tác động tự nhiên, khai thác xã hội khác.

Thực trạng này đã được lặp lại một lần nữa, khi các nhà khoa học cũng loay hoay với các phát biểu dùng toàn cứ liệu nghiên cứu cũ và đề xuất không kiên định gì, chỉ thuần một quan điểm “cần phát triển bền vững”.

Những bàn luận đề xuất về quy hoạch bán đảo Sơn Trà chung quy vẫn… bỏ ngỏ! (Ảnh tư liệu).

Không một chính kiến!

Không ít người tham gia hội thảo để lắng nghe các phát biểu đã bày tỏ sự thất vọng khi nhận thấy các phát biểu, đề xuất của những nhà khoa học “tầm cỡ” tham gia hội thảo này, đều không bộc lộ một chính kiến nào.

Ngay từ phát biểu đề dẫn của Viện Hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam, đơn vị chủ chốt tổ chức, các số liệu đưa ra cũng dự vào 2 báo cáo trước đây do một số nhà nghiên cứu khoa học ở Đại học Sư phạm Đà Nẵng thực hiện, và một số nhận định dữ liệu chung chung về hiện trạng đa dạng sinh học tại Sơn Trà… do chính quyền thành phố Đà Nẵng đề cập. Dữ liệu điều tra được xem là mới nhất, là của tổ chức Green Việt, về khảo sát hiện trạng Voọc Chà vá chân nâu, thì lại đang bị chính cộng đồng mạng xã hội phản ứng bất đồng.

Với một hiện trạng thông tin khoa học còn nhiều gập ghềnh lấp lửng như vậy, rõ ràng dễ nhận thấy các nhà khoa học, trong đó quá 2/3 đến từ Hà Nội, phía nam, có người còn chưa hề đặt chân đến Sơn Trà thị sát đa dạng sinh học, rõ ràng sẽ chỉ là những phát biểu “xuôi hai chiều”, nặng về trích dẫn hàn lâm hơn là đề xuất thực tế “nên làm gì”.

Rốt cuộc, qua các ý kiến, mong mỏi tìm thấy “phương thức cho sự kết hợp hài hòa giữa bảo tồn và phát triển ở Bán đảo Sơn Trà” như ông Vũ Ngọc Long, (Viện Sinh thái học miền Nam) nhìn nhận, đã không thể thực hiện được. Ông Huỳnh Tấn Vinh, chủ tịch Hiệp hội Du lịch Đà Nẵng, đơn vị tổ chức chính cho hội thảo, cũng đành đánh giá những thảo luận chỉ mang tính phản biện mở và mong đợi ở chính quyền những quan tâm thiết thực hơn về hiện trạng bảo tồn đa dạng sinh học tại Sơn Trà.

Vậy là một lần nữa, dư luận chỉ nhìn thấy những lý luận, những câu chuyện bàn luận vòng vo về quy hoạch bán đảo Sơn Trà, dù ở góc cạnh khai thác du lịch hay bảo tồn thiên nhiên. Một cựu lãnh đạo chính quyền sở tại có tham gia hội thảo đã bình phẩm đầy nuối tiếc: “Không có chính kiến nào đưa ra, chỉ là sự chờ đợi chính quyền, đúng như những gì chính quyền đang đặt ra, là sau 3 tháng sẽ có đề xuất quy hoạch hợp lý hơn về quy hoạch du lịch tại bán đảo này. Hội thảo xem như chỉ gióng thêm một tiếng chuông cảnh tỉnh, khi… ai ai cũng tỉnh cả rồi”.

Thụy Bất Nhi.

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here