Hoàng Sa bản đồ trên bảng đen

0
551

Đưa chương trình giáo dục về biển đảo, chủ quyền biên giới… vào trường học, trong đó dạy về văn hoá, lịch sử, địa lý quần đảo Hoàng Sa là ước mơ, là ý tưởng của nhiều nhà giáo, nhà nghiên cứu.

Hoàng Sa – biển đảo quê hương được giảng dạy sinh động tại Trường THCS Nghĩa Hà (Tư Nghĩa, Quảng Ngãi).

Đến nay vẫn chưa có bất cứ một giáo trình, tài liệu chính thống nào để giảng dạy cho thế hệ trẻ biết về Hoàng Sa – một phần lãnh thổ tươi đẹp, trầm luân vẫn chưa về được với đất mẹ Việt Nam (VN). Nên thật xúc động khi phần lớn trong số hơn 150 trường học các cấp từ cơ sở đến THPT trên toàn tỉnh Quảng Ngãi đã tự phát đưa chủ đề biển đảo, Hoàng Sa – Trường Sa vào chương trình ngoại khoá…

Hoàng Sa – nhớ nghĩa là không mất

Đi dọc sông Trà, về Cổ Luỹ, vẫn thấp thoáng đồng xanh xen lẫn bên đường làng, vẫn những con đò mong manh lẫn dáng dấp người nông phu còng lưng cào don in bóng trên sông nước (don là loại thuỷ sản vùng nước lợ – đặc sản của Quảng Ngãi). Chỉ cách TP.Quảng Ngãi hiện đại chưa đầy vài chục cây số mà miền quê, miệt biển này vẫn còn những khoảng không gian đẹp như trong miền ký ức. Tôi tìm về Trường THCS Nghĩa Hà, huyện Tư Nghĩa – nơi được giới thiệu là “điển hình” trong việc đưa chương trình giáo dục biển đảo – Hoàng Sa vào giảng dạy. Thầy Hiệu trưởng Nguyễn Tấn An, cao gầy và đen nhẻm, chân thành như ngư dân bản địa.

Ông nói, 17 năm nghề giáo, có đến 15 năm làm hiệu trưởng, thế nhưng ông vẫn phải “cải thiện” cuộc sống gia đình từ việc góp vốn, đóng tàu đi đánh bắt hải sản ở ngoài Hoàng Sa. Yêu biển, đau đáu theo những chuyến tàu của người dân quê ngược sóng ra khơi là nỗi niềm thường trực trong ông. Tuy vậy, duyên cớ mà thầy trò trường này tự phát dạy – học về biển đảo, chủ quyền biên giới và Hoàng Sa lại từ một lý do khác.

Từ tình thân kết nghĩa giữa nhà trường và Đồn biên phòng cửa khẩu cảng Sa Kỳ mà hằng năm, nhà trường có ít nhất 2 đợt giao lưu, sinh hoạt ngoại khoá, tạo điều kiện cho các em tìm hiểu các vấn đề về biển đảo, biên giới, về người lính hải quân, bộ đội biên phòng. Hoạt động này diễn ra từ năm 1984. Từ thực tiễn này, nhu cầu tìm hiểu của học sinh về biển Đông ngày càng lớn dần, nhất là thời gian gần đây, khi liên tục xảy ra việc các tàu cá của ngư dân miền Trung, Quảng Ngãi bị tấn công, đánh cướp, bắt giữ.

Trong đó, nhiều nạn nhân chính là người thân của các em học sinh Quảng Ngãi. Vấn đề tranh chấp chủ quyền, tài nguyên, nguồn lợi trên biển Đông ngày càng nóng bỏng hơn, được thông tin nhiều hơn… Vì thế, nhu cầu tìm hiểu về biển đảo, trong đó có các vấn đề cơ bản là lịch sử, địa lý cho đến các vấn đề vĩ mô hơn là chủ quyền, biên giới, pháp luật về biển… là có thực và bức thiết trong giới trẻ, học sinh. Vì vậy, gần như các trường học tại Quảng Ngãi đã tự động đưa chủ đề biển đảo vào giảng dạy ngoại khoá, giúp các em tìm hiểu rõ về biển đảo quê hương một cách chính thống hơn. Trong đó có Hoàng Sa – vốn rất ít hoặc chưa từng được nhắc đến trong sách giáo khoa.

Dạy cho học sinh – thế hệ tương lai về lòng yêu nước, tinh thần tự chủ và bất khuất từ bao đời nay đã trở thành truyền thống tốt đẹp của dân tộc VN. Dạy cho các em biết về một phần lãnh thổ vẫn còn bị nước ngoài chiếm đóng lại hết sức ý nghĩa và cần thiết. Tôi nhớ, trong một cuộc nói chuyện, ông Bùi Văn Tiếng – Chủ tịch Hội Nghiên cứu lịch sử Đà Nẵng – có kể về quần đảo Malvinas (có tên tiếng Anh là Falklands) đã từng bị tranh chấp. Người Argentina luôn khẳng định chủ quyền đối với quần đảo này, dù nó đã bị nước Anh chiếm đóng từ năm 1833. Trước mỗi giờ học, khi giáo viên bước vào lớp, các học sinh Argentina đứng lên chào và thầy giáo đứng nghiêm đáp lại bằng một câu dõng dạc: “Quần đảo Malvinas là của người Argentina!”.

Câu nói ấy được nhắc đi nhắc lại trước mỗi giờ học trong các trường của Argentina như kinh nhật tụng. Cách thể hiện tình yêu nước, ý thức chủ quyền biển đảo của người Argentina khiến cả thế giới phải xúc động. Hoàng Sa của VN cũng có hoàn cảnh tương tự. Không một công dân nước Việt được phép quên điều đó: “Hoàng Sa là của VN”. Điều này cần được nhắc nhớ nhiều hơn, nhất là với thế hệ trẻ, bắt đầu từ trường học – như cách làm của ngành giáo dục Quảng Ngãi.

Giờ học vẽ về Hoàng Sa – biển đảo quê hương của lớp 6A Trường THCS Nghĩa Hà.

Hoàng Sa có bao nhiêu đảo?

Tôi đi dọc hành lang trường Nghĩa Hà, xúc động dừng lại ở lớp 6A – giờ học vẽ về chủ đề biển đảo quê hương. Trên bảng đen có tấm bản đồ địa lý hình chữ S phổ thông. “Đây Hoàng Sa, kia Trường Sa”… – cô giáo chỉ vào những chấm đen li ti, say sưa giảng về biển đảo VN.

Tôi ái ngại hỏi thầy Hiệu trưởng Nguyễn Tấn An, sao đơn điệu và thiếu nội dung vậy hả thầy? Thầy cũng rằng, thì, là… không khác gì các cô. Chỉ biết Hoàng Sa có 37 đảo, gồm 2 cụm chính là Lưỡi Liềm và An Vĩnh, là huyện đảo thuộc TP.Đà Nẵng, đã bị xâm chiếm từ năm 1974. “Không biết hiện VN còn giữ được bao nhiêu đảo?” – câu hỏi của thầy An làm tôi choáng váng.

Không chỉ thế, với nét bút ngây thơ, những lá thư tràn đầy tình cảm, những bức tranh bay bổng của học sinh gửi đến các chú hải quân “đang ngày đêm canh giữ Hoàng Sa”. Những dòng thư hay, những bức tranh đẹp còn được nhà trường trao giải, lưu giữ làm truyền thống… Những thông tin này càng làm tôi lo lắng. Không tìm hiểu lịch sử, địa lý của quê hương là có tội với tổ tiên, cha ông đã đổ máu, đổi tính mạng để gìn giữ tự bao đời. Nhưng tìm học mà sai lệch, thiếu sót thì không thể.

Tôi đem những điều lo ngại nóng bỏng này đến ngay Sở GDĐT Quảng Ngãi. GĐ sở Thái Văn Đồng liên tiếp nhiều ngày bận họp, không trả lời được. Câu hỏi để lại bằng văn bản cũng chỉ được câu trả lời bằng tin nhắn của Chánh VP Nguyễn Ngọc Tựu: “Tài liệu đang soạn, chưa trả lời được”.

Trưởng ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ Quảng Ngãi – ông Phạm Thanh Hải rất chia sẻ những lo ngại trên. Ông cho biết, thực hiện chủ trương của cấp trên, từ năm 2008, Bộ GDĐT, Ban Tuyên giáo Trung ương đã phối hợp, triển khai việc đưa chương trình giáo dục biển đảo vào trường học. Kế hoạch là giao cho từng địa phương thành lập ban chỉ đạo, hội đồng biên soạn để soạn riêng giáo trình về lịch sử, địa lý địa phương.

Tuy nhiên, trên thực tế, chủ trương này được triển khai chậm ở hầu hết các địa phương cả nước. Riêng Quảng Ngãi, việc đưa ngay chương trình giảng dạy về biển đảo, chủ quyền biên giới, Hoàng Sa – Trường Sa vào chương trình ngoại khoá ở các cấp học đã có từ nhiều năm nay.

Ngành GDĐT tỉnh cũng chọn huyện Tư Nghĩa, Mộ Đức để triển khai thí điểm. Tuy nhiên, theo kiểm tra, thì Sở GDĐT đã triển khai chậm việc biên soạn giáo trình. Hiện, hội đồng thẩm định mới thông qua lần thứ nhất. Tỉnh uỷ, Ban Tuyên giáo đã chỉ đạo ngành GDĐT tỉnh nhanh chóng hoàn tất bộ giáo trình chính thống. Chậm nhất đến đầu năm học mới (2012-2013) phải có để đưa vào các trường học. GĐ Sở VHTTDL Quảng Ngãi, tiến sĩ Nguyễn Đăng Vũ – người được nhân dân Lý Sơn mệnh danh là “ông thần” của Hoàng Sa – cho biết, hội đồng biên soạn giáo trình có nhờ biên tập, góp ý phần ngữ văn. Tuy nhiên, có quá nhiều lỗi và trích dẫn sai ở 17 trên tổng số 20 trang – phần viết về Hoàng Sa.

Theo ông Vũ, việc tự phát, kể cả thí điểm đưa việc giảng dạy về Hoàng Sa vào trường học ở Quảng Ngãi là hết sức cần thiết, thật cảm động và nên khuyến khích. Tất nhiên, vì chưa có giáo trình, tài liệu chính thống, việc các thầy, cô tự tìm tòi, trích dẫn (trên Internet) thì sẽ không tránh khỏi những thiếu sót. Nhưng rõ ràng đây là một phong trào học tập cần được ủng hộ, nhân rộng. Cách làm này đã được ngành văn hoá Quảng Ngãi áp dụng từ năm 1998. Kết quả là đã làm “sống” dậy hàng loạt di tích, đình miếu ngoài Lý Sơn. Đặc biệt là giới thiệu, phục dựng được lễ hội thường niên là lễ khao lề thế lính Hoàng Sa. Nhiều tài liệu, nhân chứng, hiện vật có giá trị khẳng định chủ quyền Hoàng Sa là của VN đã được tìm thấy, do người dân hiến tặng. Hoàng Sa đã được nhắc đến nhiều hơn bất cứ lúc nào hết.

Theo ông Phạm Thanh Hải, cùng với việc hoàn tất bộ giáo trình nói trên, hiện Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ Quảng Ngãi đã chủ động tìm kiếm tư liệu, phim ảnh về biển đảo từ trung ương, hải quân… để tuyên truyền vào trường học trong toàn tỉnh. Việc giảng dạy về biển đảo – Hoàng Sa, Trường Sa sẽ sớm thuận lợi. Hình ảnh sống động, phim tư liệu trực quan, truyền cảm đã được người dân, học sinh đón nhận thích thú. Ý thức và niềm tin của nhân dân được nâng lên thấy rõ. Họ thấy, tin vào những điều làm được của nhà nước, của lực lượng hải quân hùng mạnh và quả cảm của chúng ta. Tôi tin rằng, khi nhân dân có hiểu biết rõ, sẽ có nhận thức đúng, có ứng xử hợp lý. Sứ mệnh bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ sẽ phải là sứ mệnh toàn dân.

Thanh Hải.

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here